Ana Sayfa Bizden Haberler Tüm Emekçilerin bayramı kutlu olsun

Tüm Emekçilerin bayramı kutlu olsun

0 549

indir

1 Mayıs Tarihi Nasıl Belirlendi?
1880’li yıllar, çalışma şartlarının çok kötü olduğu yıllardı. Küçük çocukların karın tokluğuna çalıştırılması ve 14-15 saate kadar varan mesai saatleri söz konusuydu. Şirketler eşi görülmemiş bir hızla büyürken, işçiler, işyeri güvenliği, sağlık koşulları, örgütlenme ve grev gibi en temel haklarını dahi tanımayan bir siyasi ve hukuki sistem ile karşı karşıyaydılar. 1881 yılında yarım milyon işçiyi temsilen kurulan Örgütlü Meslek ve Emek Birlikleri Federasyonu “8 saatlik iş günü” mücadelesini ülke geneline yaymak ve işçilerin kararlılıklarını göstermek amacıyla harekete geçti.

ABD’nin Chigago kentinde 40 bin tekstil işçisinin gerçekleştirdiği eylem oldukça sert bir şekilde bastırıldı. Aynı kentte, bir fabrikada 8 saatlik işgünü için greve çıkan 1400 işçi işten atıldı. Aynı tarihlerde greve çıkanlara ateş açıldı ve 4 işçi yaşamını yitirdi. Saldırıların ardından hak talebi bir mücadeleye dönüştü. ABD ve Kanada’da sendikalar ve diğer örgütlerin yükselttiği mücadele sonucu 1 Mayıs 1886’da yaklaşık 350 bin işçi birden greve katıldı. Tüm ülkede yaşam durdu.

İşçilerin bu topyekün grevi, işverenlerin tepkisini çekti. Chicago’da greve çıkan 40 bin işçinin eylemini bastırmak için, saldırılar düzenlendi. işverenler grev kırmak için sokak çeteleriyle anlaştı. Sokak çeteleri bir taraftan işçilere saldırıyor, bir taraftan da grev kırıcılığı yapıyordu. Grevci işçilerle sokak çeteleri arasında çıkan kavga sırasında, polisin işçilerin üzerine ateş açması sonucu 4 işçi yaşamını yitirdi. Bunu izleyen süreçte olaylara neden oldukları gerekçesiyle 8 işçi hakkında idam istemiyle dava açıldı. İşçiler idam cezasına çarptırıldı.

Albert Persons, Adolph Fischer, George Engel ve August Spies, 1 Mayıs 1886 yılında 8 saatlik iş günü mücadelesinde önderlik yaptıkları için idam edildi. Albert Persons isimli işçi, özür dileme şartıyla affedileceğinin söylenmesi üzerine, mahkeme heyetine şunları söyledi;  “Bütün dünya biliyor suçsuz olduğumu. Eğer asılırsam cani olduğumdan değil, emekçi olduğumdan asılacağım.” İşçilerin cenaze törenine yüz binlerce kişi katıldı. ABD’de yaşanan bu olaylar uluslararası işçi örgütlerini harekete geçirdi. 1890 yılında 1 Mayıs “Uluslararası Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak kabul etti.

 Türkiye’de 1 Mayıs İşçi Bayramı
Anadolu’da 1 Mayıs ilk kez Osmanlı döneminde, 1905 yılında İzmir’de kutlandı. Bunu 1909 Üsküp kutlaması izledi. 1920 1 Mayıs’ında işgal sürerken işçiler Haliç’ten başlayarak Karaköy üzerinden Beyoğlu’na kadar bir yürüyüş yaptılar ve “Bağımsız Türkiye” yazılı bir pankart taşıdılar. 1921 yılının 1 Mayısı’nda İstanbul’un hemen tüm işçileri, özellikle Şirket-i Hayriye, Seyrü Sefain, Haliç İdaresi ve Tramvay Şirketi çalışanları 1 Mayıs’ı kutladı. 1923 yılının 1 Mayısı’nda çok sayıda yerli ve yabancı işletmede çalışan işçi grev kararı alarak, çalışmayı bıraktı. İşçi taleplerinin arasında, “yabancı şirketlere el konulması, 1 Mayıs’ın resmen işçi bayramı olarak tanınması, sekiz saatlik işgünü, hafta tatili, serbest sendika ve grev hakkı” vardı. 1924 yılına gelindiğinde Sekiz saatlik işgünü için bildiri dağıtan bir çok işçi tutuklandı. 1925 yılında çıkarılan Takrir-i Sükun Kanunu sonrasında kutlamalara izin verilmedi ve 1935 yılına kadar açık bir kutlama yapılmadı. 1935 yılında çıkarılan “Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun” düzenlemesiyle birlikte 1 Mayıs “Bahar ve Çiçek Bayramı” olarak genel tatil günlerine dahil edildi. 27 Mayıs 1960’dan sonra da “yasaklar” yaşandı. Toplu Sözleşme, Grev ve Lokavt Kanunu’nun kabul tarihi olan 24 Temmuz, 1 Mayıs’ın yerine Türkiye’ye özel bir tarih olarak açıklansa da işçiler tarafından benimsenmedi. Uzun bir aradan sonra ilk açık 1 Mayıs kutlaması 1975 yılında bir salon toplantısıyla gerçekleştirildi. Bundan 2 sene sonra Türkiye 1 Mayıs tarihi için oldukça trajiktir. 1 Mayıs 1977, İşçi Bayramı’nda, 34 kişinin hayatını kaybettiği 136 kişinin yaralandığı büyük olaylar yaşanır. “Taksim Olayları” olarak bilinen olaylar halen tam olarak aydınlatılamamıştır. 1979 yılında Sıkıyönetim Komutanlığı’nın İstanbul’da miting yapılmasına müsade etmemesi üzerine 1 Mayıs kutlamaları İzmir’de yapılmıştır. Bundan sonraki ilk Taksim kutlaması 2010 yılında yapıldı. 33 yıllık arada İşçi Bayramı salon kutlamaları şeklinde sürdü.

Yorum yok

Yanıtla